Chúng ta thường nghĩ rằng khi có thêm một điều gì đó, cuộc sống sẽ trở nên tốt hơn. Có thêm tiền, một công việc tốt hơn, nhiều thời gian hơn, nhiều trải nghiệm hơn hay một cuộc sống gần với những gì mình mong muốn hơn. Thế nhưng, đôi khi điều chúng ta nhận được sau khi đạt được một mong cầu lại không phải là cảm giác đủ đầy, mà là một mong cầu mới.
Càng có nhiều lựa chọn, con người đôi khi lại càng khó cảm thấy hài lòng. Ta bận rộn hơn để theo đuổi những điều mình muốn, nhưng cũng dễ quên tự hỏi liệu những điều đó có thực sự cần thiết hay không. Ngôi nhà có thể ngày càng nhiều đồ đạc, lịch trình ngày càng kín và tâm trí cũng ngày càng đầy những kế hoạch chưa hoàn thành.
Sống Với Trái Tim Biết Đủ – Lòng Biết Đủ, An Nhiều Hơn của Sư môn Thích Pháp Hòa là một cuốn sách gợi người đọc dừng lại trước nhịp sống ấy. Thông qua tinh thần “thiểu dục tri túc”, cuốn sách đặt ra một câu hỏi tưởng như đơn giản nhưng không phải lúc nào chúng ta cũng trả lời được: điều gì là thứ mình thật sự cần, và điều gì chỉ là điều mình muốn có thêm?
Sống Với Trái Tim Biết Đủ – Trở về với sự giản đơn
Trong Đạo Đức Kinh có một suy ngẫm về giá trị của khoảng trống: một chiếc bát có thể chứa đựng nhờ phần không gian bên trong, một ngôi nhà trở thành nơi để ở nhờ những khoảng trống được tạo ra.
Từ hình ảnh đó, Sống Với Trái Tim Biết Đủ gợi người đọc nhìn lại một nghịch lý khá quen thuộc của đời sống hiện đại. Chúng ta thường có xu hướng muốn lấp đầy mọi thứ. Lấp đầy thời gian bằng công việc và lịch trình. Lấp đầy không gian sống bằng những món đồ mới. Lấp đầy tâm trí bằng mục tiêu, kỳ vọng và những sự so sánh.
Nhưng không phải cứ có thêm là sẽ cảm thấy đủ hơn.
Một cuộc sống không có khoảng trống cũng giống như một tâm trí không có thời gian nghỉ ngơi. Khi mọi thứ đều được lấp đầy, chúng ta có thể trở nên mệt mỏi nhưng vẫn không biết mình đang mệt vì điều gì.
Cuốn sách không hướng người đọc đến việc từ bỏ mọi mong muốn hay tách mình khỏi cuộc sống. Điều được gợi mở là học cách nhận diện đâu là điều cần thiết và đâu là những mong cầu đang khiến mình thêm nặng lòng.
>> Đọc sách Sống Với Trái Tim Biết Đủ tại đây.
Biết rõ điều mình cần và điều mình muốn
Một trong những nội dung xuyên suốt của Sống Với Trái Tim Biết Đủ là sự khác biệt giữa “cần” và “muốn”.
Trong đời sống, mỗi người đều có những nhu cầu cần được đáp ứng. Đó là những điều cần thiết để sống, học tập, làm việc và chăm sóc bản thân. Nhưng khi những nhu cầu ấy dần chuyển thành mong muốn không có điểm dừng, chúng ta có thể bước vào một vòng lặp của việc luôn muốn nhiều hơn.
Có những thứ không thật sự cần nhưng ta vẫn muốn sở hữu. Cũng có những điều đã có đủ nhưng cảm giác so sánh khiến ta tiếp tục mong cầu thêm. Khi đó, vấn đề không nhất thiết nằm ở việc có bao nhiêu, mà nằm ở việc tâm trí luôn cảm thấy mình đang thiếu.
Tinh thần “thiểu dục tri túc” được cuốn sách nhắc đến không phải là lời kêu gọi sống kham khổ hay phủ nhận những mục tiêu cá nhân. Ít muốn không đồng nghĩa với việc không được ước mơ, không được phát triển hay không được hướng đến một cuộc sống tốt hơn.
Điều quan trọng hơn là nhận ra những mong muốn nào thực sự có ý nghĩa với mình và những mong muốn nào chỉ xuất hiện vì ta đang bị cuốn vào sự so sánh hoặc thói quen luôn muốn có thêm.
Khi phân biệt được giữa “cần” và “muốn”, chúng ta có thể bắt đầu lựa chọn một cách chủ động hơn. Không phải mọi thứ xuất hiện trước mắt đều cần phải sở hữu, không phải mọi cơ hội đều cần phải nắm lấy và cũng không phải mọi mục tiêu của người khác đều phải trở thành mục tiêu của mình.
Lòng biết đủ không phải là ngừng cố gắng
Một trong những cách hiểu dễ gặp về việc sống biết đủ là cho rằng đó là trạng thái hài lòng đến mức không còn muốn tiến lên. Tuy nhiên, Sống Với Trái Tim Biết Đủ lại gợi ra một góc nhìn khác.
Biết đủ không đồng nghĩa với việc từ bỏ sự cố gắng. Một người vẫn có thể làm việc, học hỏi, phát triển và theo đuổi những mục tiêu mới mà không để kết quả trở thành điều duy nhất quyết định sự bình an của mình.
Sự khác biệt nằm ở chỗ ta cố gắng vì muốn sống tốt hơn hay cố gắng vì luôn cảm thấy mình chưa đủ.
Khi mọi giá trị của bản thân đều phụ thuộc vào việc phải đạt được thêm một điều gì đó, cuộc sống rất dễ trở thành một cuộc chạy đua không có điểm kết thúc. Nhưng khi biết trân trọng những gì đang có, chúng ta vẫn có thể tiếp tục tiến về phía trước với một tâm thế bình tĩnh hơn.
Đây cũng là một trong những suy ngẫm đáng chú ý mà cuốn sách mang lại: lòng biết đủ không làm con người dừng lại, mà có thể giúp chúng ta biết mình đang đi đâu và vì sao mình muốn đi đến đó.
Sống giản đơn để tâm trí có thêm khoảng thở
Sau khi nhận ra sự khác biệt giữa điều cần và điều muốn, Sống Với Trái Tim Biết Đủ tiếp tục gợi mở cách nuôi dưỡng tâm biết đủ thông qua những lựa chọn gần gũi trong đời sống.
Sống đơn giản không nhất thiết là sở hữu càng ít càng tốt. Mỗi người có một nhu cầu và điều kiện sống khác nhau. Sự đơn giản ở đây có thể bắt đầu từ việc không để bản thân phải mang theo quá nhiều thứ không cần thiết, cả trong không gian sống lẫn trong suy nghĩ.
Đó có thể là bớt mua những món đồ chỉ vì cảm giác nhất thời. Bớt nhận về quá nhiều việc khi bản thân không có đủ thời gian. Bớt đặt mình vào những cuộc so sánh khiến tâm trí luôn cảm thấy thiếu thốn.
Khi có ít thứ phải giữ gìn hơn, ít kỳ vọng phải chạy theo hơn, chúng ta có thể có thêm thời gian để chú ý đến những điều đang thực sự diễn ra trong cuộc sống.
Sự giản đơn vì vậy không phải là làm cho cuộc sống nghèo đi, mà là tạo thêm không gian cho những điều mình thực sự trân trọng.
Sống chậm để nhận ra điều mình đang có
Giữa một cuộc sống luôn khuyến khích con người đi nhanh hơn, làm nhiều hơn và đạt được nhiều hơn, việc chậm lại đôi khi không hề dễ dàng.
Chúng ta thường nghĩ rằng hạnh phúc đang nằm ở một thời điểm nào đó trong tương lai. Khi hoàn thành một mục tiêu, khi có được một công việc tốt hơn, khi kiếm được nhiều tiền hơn hoặc khi mọi thứ trở nên thuận lợi hơn.
Nhưng trong quá trình chờ đợi tương lai ấy, rất nhiều điều của hiện tại có thể bị bỏ qua.
Sống Với Trái Tim Biết Đủ gợi nhắc về giá trị của việc quay trở lại với những gì đang có. Một bữa cơm, một cuộc trò chuyện, một khoảng thời gian nghỉ ngơi hay đơn giản là một ngày bình thường cũng có thể chứa đựng những điều đáng trân trọng.
Sống chậm không có nghĩa là từ bỏ nhịp sống năng động hay không còn trách nhiệm với công việc. Đó có thể chỉ là học cách không để mọi khoảnh khắc đều bị chiếm bởi suy nghĩ về việc tiếp theo cần làm.
Khi thực sự có mặt trong hiện tại, chúng ta có cơ hội nhận ra rằng có những điều từng được xem là bình thường thực ra lại là một phần quan trọng của hạnh phúc.
Sống tùy duyên nhưng không buông xuôi
Một nội dung khác được gợi mở trong cuốn sách là cách nhìn về sự tùy duyên.
Tùy duyên đôi khi bị hiểu nhầm là để mọi chuyện tự xảy ra và không cần nỗ lực. Tuy nhiên, tinh thần này không đồng nghĩa với sự thụ động.
Cuộc sống luôn có những điều nằm trong khả năng kiểm soát và cũng có những điều chúng ta không thể quyết định. Khi một việc chưa diễn ra như mong muốn, việc tiếp tục chống lại thực tại bằng sự lo lắng hoặc bám chấp đôi khi chỉ khiến tâm trí thêm mệt mỏi.
Sống tùy duyên có thể được hiểu như học cách linh hoạt trước những thay đổi. Ta vẫn làm điều mình cần làm, vẫn có trách nhiệm với lựa chọn của mình nhưng cũng biết chấp nhận rằng không phải mọi kết quả đều diễn ra đúng như mong muốn.
Khi không còn cố gắng kiểm soát tất cả, chúng ta có thể dành nhiều năng lượng hơn cho những điều thực sự nằm trong khả năng của mình.
Khi lòng biết đủ mở ra sự biết ơn
Một trong những điều thú vị của Sống Với Trái Tim Biết Đủ là lòng biết đủ không chỉ được nhìn như một trạng thái giúp mỗi người cảm thấy bình an hơn. Từ sự biết đủ, cuốn sách tiếp tục gợi mở đến lòng biết ơn và cách chúng ta sống với những mối quan hệ xung quanh.
Khi luôn cảm thấy thiếu, con người thường tập trung vào những gì mình chưa có. Nhưng khi dừng lại để nhìn nhận những điều đang hiện diện, ta có thể nhận ra cuộc sống của mình được tạo nên từ sự góp mặt của rất nhiều người.
Từ đó, tinh thần biết ơn được mở rộng qua việc ghi nhớ những ân nghĩa trong cuộc đời. Cuốn sách đề cập đến Tứ trọng ân, bao gồm ơn cha mẹ, ơn thầy tổ, ơn quốc gia và ơn chúng sinh.
Sự biết ơn không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều quá lớn lao. Nó có thể được thể hiện trong cách chúng ta đối xử với gia đình, trong thái độ với những người từng giúp đỡ mình và trong ý thức về trách nhiệm với cộng đồng.
Khi cảm nhận được mình đang nhận rất nhiều từ cuộc sống, việc trao đi cũng có thể trở thành một điều tự nhiên hơn.
Yêu thương khi không còn xem người khác là điều phải sở hữu
Một tâm thế biết đủ cũng có thể ảnh hưởng đến cách chúng ta bước vào các mối quan hệ.
Khi bên trong luôn có cảm giác thiếu thốn, con người đôi khi tìm cách lấp đầy khoảng trống đó bằng sự phụ thuộc vào người khác. Ta mong người khác phải luôn ở bên, phải đáp ứng những kỳ vọng của mình hoặc phải thay đổi để khiến mình cảm thấy an toàn hơn.
Nhưng yêu thương trong trạng thái luôn sợ mất có thể dễ biến thành sự kiểm soát.
Sống Với Trái Tim Biết Đủ gợi mở một cách nhìn khác về tình thương: khi một người có khả năng chăm sóc sự bình an bên trong mình, tình cảm dành cho người khác có thể trở nên nhẹ nhàng hơn.
Yêu thương không có nghĩa là không cần nhau. Nhưng tình thương có thể bền vững hơn khi không biến người khác thành câu trả lời duy nhất cho mọi cảm giác thiếu hụt trong cuộc sống của mình.
Khi lòng bớt bám chấp, chúng ta cũng có thêm khả năng tôn trọng sự khác biệt và không gian riêng của nhau.
Lời kết
Sống Với Trái Tim Biết Đủ – Lòng Biết Đủ, An Nhiều Hơn không đưa ra một công thức để con người lập tức trở nên hạnh phúc. Cuốn sách cũng không nói rằng chỉ cần từ bỏ mọi mong muốn thì cuộc sống sẽ tự nhiên bình an.
Điều cuốn sách gợi mở là một quá trình nhìn lại. Nhìn lại những điều mình đang theo đuổi, những mong cầu đang chiếm quá nhiều chỗ trong tâm trí và những giá trị vẫn luôn hiện diện nhưng đôi khi bị xem là điều hiển nhiên.
Có lẽ lòng biết đủ không đến từ việc chúng ta có được tất cả những gì mình muốn. Đôi khi, nó bắt đầu từ khoảnh khắc ta nhận ra rằng mình không cần phải có tất cả để sống một cuộc đời có ý nghĩa.
Vẫn có thể ước mơ, vẫn có thể cố gắng và vẫn có thể hướng về phía trước. Nhưng trên hành trình đó, Sống Với Trái Tim Biết Đủ nhắc chúng ta đừng quên quay lại với hiện tại, để nhận ra rằng bình an đôi khi không nằm ở nơi mình chưa đến, mà bắt đầu từ cách ta nhìn những gì đang có trong tay.
Ghé blog Fahasa để xem thêm nhiều nội dung bổ ích khác!
Bài viết liên quan:
> Review sách “Ơn Nghĩa Sinh Thành – Hiểu Để Chưa Muộn”
> Review sách Khi Mọi Điều Không Như Ý: Tĩnh thức giữa biến động cuộc đời
> Review sách “Chia Sẻ Từ Trái Tim”: Tìm về sự bình an qua những bài học Phật pháp
