Review sách “Những Tầng Ký Ức”: Layers Of Memory

10/08/2026

40

Những Tầng Ký Ức ấn phẩm nghệ thuật đặc biệt do họa sĩ Trần Đại Thắng thực hiện, đồng hành cùng triển lãm cùng tên của họa sĩ đương đại Thái Lan Vichit Nongnual tại Việt Nam vào tháng 5/2026. Không đơn thuần là một cuốn sách giới thiệu triển lãm, tác phẩm mở ra hành trình khám phá nghệ thuật qua ký ức, lịch sử, tư tưởng và đời sống sáng tạo của một nghệ sĩ đương đại.

Nội dung bài viết

Giới thiệu sách Những Tầng Ký Ức

Những Tầng Ký Ức là ấn phẩm thứ hai của họa sĩ Trần Đại Thắng, sau Tôi kể – Tất cả đều từ sách. Nếu tác phẩm trước mang dáng dấp của một hồi ký, ghi lại hành trình cuộc đời và nghề nghiệp của chính tác giả, thì ở cuốn sách này, Trần Đại Thắng đứng ở một vị trí khác: người đồng hành cùng nghệ sĩ Vichit Nongnual trong quá trình hình thành và phát triển câu chuyện nghệ thuật.

Theo cách lý giải của chính Trần Đại Thắng, nếu giám tuyển là người sắp đặt câu chuyện thì người đồng hành là người cùng bước đi trong câu chuyện ấy. Vai trò của ông bắt đầu từ việc cùng Vichit lựa chọn chủ đề cho loạt tranh, sau đó là quá trình liên tục trao đổi, đối thoại và tranh biện để hình thành một thông điệp nghệ thuật thống nhất.

Chính vị trí đặc biệt này tạo nên nét riêng cho Những Tầng Ký Ức. Cuốn sách không đứng ngoài để quan sát nghệ sĩ mà đi sâu vào quá trình hình thành tư tưởng, ngôn ngữ tạo hình và những trải nghiệm đã góp phần tạo nên thế giới nghệ thuật của Vichit Nongnual.

Nội dung sách Những Tầng Ký Ức

Ấn phẩm được trình bày song ngữ Việt – Anh, do Jesse Peterson chuyển ngữ, gồm phần Lời giới thiệu, Lời bạt, Chỉ mục và 3 chương chính: Những tầng ký ức – Layers of Memory, Quan niệm nghệ thuật – Artistic Concept và Câu chuyện nghệ thuật – The Story of Art.

Mỗi chương tiếp cận Vichit Nongnual từ một góc độ khác nhau, tạo nên bức tranh tương đối toàn diện về con người, tư tưởng và hành trình sáng tạo của người nghệ sĩ.

>> Đọc sách Những Tầng Ký Ức tại đây.

Chương 1: Những tầng ký ức – Layers of Memory

Chương đầu tiên giới thiệu 30 tác phẩm được Vichit Nongnual thực hiện cho triển lãm Những tầng ký ức – Layers of Memory tại Việt Nam vào tháng 5/2026. Đây cũng là phần giúp người đọc trực tiếp bước vào thế giới hội họa đặc trưng của Vichit.

Điểm đáng chú ý trong loạt tác phẩm nằm ở cách nghệ sĩ đối thoại với những danh họa và nhân vật quan trọng trong lịch sử mỹ thuật thế giới. Tuy nhiên, Vichit không đơn giản sao chép hay tái hiện hình ảnh của những nhân vật ấy. Những hình tượng quen thuộc được ông đưa qua lăng kính của riêng mình, để rồi biến đổi thành những hình ảnh đã được ký ức, cảm xúc và kinh nghiệm thẩm mỹ hấp thụ.

Qua đó, người xem không chỉ bắt gặp câu hỏi “con người là ai?”, mà còn được dẫn đến một câu hỏi rộng hơn: “lịch sử được ghi nhớ như thế nào?”

Đây chính là điểm khiến khái niệm “những tầng ký ức” trở thành trung tâm của triển lãm và cuốn sách. Lịch sử mỹ thuật trong tác phẩm của Vichit không tồn tại như một bản ghi nguyên bản. Nó được nhìn lại, diễn giải và tái sinh thông qua trí nhớ của một nghệ sĩ đương đại.

Chương 2: Quan niệm nghệ thuật – Artistic Concept

Nếu chương đầu tiên giúp người đọc nhìn thấy thành quả sáng tạo thì chương hai đưa người đọc trở về với hành trình đã tạo nên nghệ sĩ Vichit Nongnual.

Sinh ra trong một gia đình khó khăn ở miền Nam Thái Lan, Vichit từng bước theo đuổi nghệ thuật và thi đỗ vào Đại học Silpakorn, một trong những cơ sở đào tạo mỹ thuật danh tiếng của Thái Lan. Từ những khởi đầu không dễ dàng, ông từng bước xây dựng con đường nghệ thuật của riêng mình.

Một trong những tư tưởng nổi bật được thể hiện qua hành trình ấy là mong muốn không đi theo con đường đã được người khác vạch sẵn. Với Vichit, sáng tạo đồng nghĩa với việc tìm kiếm một lối đi riêng.

Đáng chú ý, quá trình học hỏi của ông không chỉ giới hạn trong hội họa. Vichit tìm hiểu nhiều lĩnh vực như dệt, làm thảm, may vá, cắm hoa, nấu ăn hay kế toán. Những trải nghiệm tưởng như nằm ngoài nghệ thuật ấy lại trở thành chất liệu để mở rộng tư duy và thực hành sáng tạo.

Qua chương này, người đọc có thể hiểu rằng nghệ thuật của Vichit không hình thành từ một nguồn duy nhất. Nó là kết quả của quá trình tích lũy lâu dài từ học tập, trải nghiệm, lao động và quan sát đời sống.

Chương 3: Câu chuyện nghệ thuật – The Story of Art

Chương cuối cùng điểm lại những triển lãm mà Vichit Nongnual từng thực hiện, đồng thời giới thiệu những bài viết và góc nhìn của các nhà phê bình nghệ thuật.

Nếu hai chương trước giúp người đọc tiếp cận nghệ sĩ từ tác phẩm và quan niệm sáng tạo, chương ba góp phần đặt những thành tựu ấy vào dòng chảy rộng hơn của thực hành nghệ thuật đương đại.

Qua các tác phẩm, chân dung Vichit hiện lên không chỉ với tư cách một họa sĩ mà còn là người liên tục tích lũy, chồng lớp và chiêm nghiệm những trải nghiệm của mình. Hội họa đối với ông không đơn thuần là phương tiện mô tả thế giới nhìn thấy trước mắt mà trở thành một cơ chế lưu giữ và chuyển hóa những gì đã trải qua.

Các tác phẩm của Vichit gây ấn tượng bởi kích thước lớn, màu sắc biến ảo cùng hệ thống hoa văn và ký hiệu dày đặc. Đằng sau hiệu ứng thị giác mạnh mẽ ấy là những lớp ý niệm cần người xem dành thời gian quan sát và suy ngẫm.

Giá trị nghệ thuật của tác phẩm

Điểm hấp dẫn của Những Tầng Ký Ức nằm ở việc cuốn sách không dừng lại ở việc giới thiệu tranh. Tác phẩm tạo ra nhiều lớp tiếp cận để người đọc hiểu hơn về nghệ thuật của Vichit Nongnual: từ tác phẩm, lịch sử, ký ức đến quan niệm sáng tạo và hành trình cá nhân.

Thông qua đó, người đọc có cơ hội nhìn nghệ thuật đương đại không chỉ như những hình ảnh đẹp mắt mà còn như một quá trình đối thoại giữa quá khứ và hiện tại. Những nhân vật, hình tượng và ký ức của lịch sử mỹ thuật khi đi qua góc nhìn của Vichit đã được biến đổi, đặt vào một ngữ cảnh mới và mang thêm những tầng nghĩa mới.

Cuốn sách vì thế cũng gợi ra một cách nhìn thú vị về ký ức. Ký ức không phải bản sao hoàn chỉnh của những gì từng xảy ra. Nó luôn được chọn lọc, biến đổi bởi cảm xúc, trải nghiệm và góc nhìn của mỗi con người. Trong hội họa của Vichit, quá trình ấy được chuyển hóa thành ngôn ngữ tạo hình.

Vai trò đặc biệt của tác giả Trần Đại Thắng

Một yếu tố làm nên nét riêng của Những Tầng Ký Ức chính là vai trò của họa sĩ Trần Đại Thắng.

Thay vì chỉ giới thiệu tác phẩm của Vichit Nongnual, Trần Đại Thắng tham gia sâu vào quá trình hình thành câu chuyện nghệ thuật của triển lãm. Ông cùng nghệ sĩ lựa chọn chủ đề, trao đổi về ý tưởng và liên tục đối thoại để tìm kiếm một thông điệp chung.

Vì vậy, cuốn sách có thể được xem như một không gian đối thoại giữa hai người làm nghệ thuật, giữa nghệ sĩ và tác phẩm, cũng như giữa tác phẩm và người xem. Chính quá trình đồng hành ấy giúp Những Tầng Ký Ức – Layers Of Memory vượt ra ngoài khuôn khổ của một catalogue triển lãm thông thường.

Những Tầng Ký Ức ấn bản giới hạn

Những Tầng Ký Ức ấn bản giới hạn được phát hành với số lượng chỉ 365 bản, đánh số từ VN 001/365 đến VN 365/365. Phần ruột gồm 448 trang, khổ 25 x 30 cm, in Offset bốn màu trên máy in Speedmaster của Heidelberg, Đức, sử dụng giấy mỹ thuật Xtella M Rough 128gsm sản xuất tại Hàn Quốc.

Bìa sách được bọc vải cao cấp, kết hợp với hộp sách kiểu vỏ sò (clamshell box) bằng carton sóng. Mặt ngoài hộp được in màu, mặt trong lót giấy nhung, tạo cảm giác chỉn chu và sang trọng cho một ấn phẩm giới hạn.

Đặc biệt, sách còn được mạ cạnh bằng nhũ đen và đóng dấu chìm của Đông A, góp phần hoàn thiện diện mạo của một cuốn sách nghệ thuật dành cho người yêu hội họa và những ấn phẩm sưu tầm.