Đừng Tin Những Kẻ Nói Suông - Da Thịt Trong Cuộc Chơi - Quy Tắc Sống Còn Về Rủi Ro Và Trách Nhiệm
“Da thịt trong cuộc chơi” là một thành ngữ chưa rõ nguồn gốc nhưng được Warren Buffett phổ biến khi ông dùng nó để nói về việc đầu tư tiền của chính mình vào quỹ đầu tư do ông sáng lập. Có “da thịt trong cuộc chơi” nghĩa là chia sẻ rủi ro và quyền lợi trong một hoạt động hoặc mục tiêu nào đó. Thành ngữ này được sử dụng phổ biến trong kinh doanh doanh, cờ bạc và chính trị. Và giờ đây, Nassim Nicholas Taleb đưa nó thành một đề tài cho cuốn sách Đừng tin những kẻ nói suông của mình.
Như thường lệ, vừa dễ tiếp cận vừa phá cách, Taleb thách thức những niềm tin lâu nay về giá trị của những người dẫn đầu các can thiệp quân sự, thực hiện đầu tư tài chính, và truyền bá niềm tin tôn giáo. Những luận điểm nổi bật của ông:
- Vì công bằng xã hội, hãy tập trung vào tính đối xứng và chia sẻ rủi ro. Bạn không thể kiếm lợi nhuận rồi chuyển rủi ro sang cho người khác, như các ngân hàng và các tập đoàn lớn vẫn làm. Bạn không thể làm giàu nếu không tự gánh lấy rủi ro của mình và trả giá cho những thua lỗ của mình. Việc buộc phải có “da thịt trong cuộc chơi” sửa chữa sự bất đối xứng này tốt hơn hàng ngàn luật lệ và quy định.
- Các quy tắc đạo đức không mang tính phổ quát. Bạn thuộc về một nhóm lớn hơn bản thân mình, nhưng nhóm đó vẫn nhỏ hơn toàn thể nhân loại.
- Thiểu số, chứ không phải đa số, điều hành thế giới. Thế giới không được vận hành bằng sự đồng thuận, mà bởi những thiểu số ngoan cố áp đặt thị hiếu và chuẩn mực đạo đức của họ lên người khác.
- Bạn có thể là một trí thức mà vẫn là kẻ ngốc. Những “kẻ phàm tục có học” đã sai lầm trong mọi thứ, từ sự sùng bái cá nhân đến các chế độ ăn kiêng ít carb.
- Hãy cảnh giác với những giải pháp phức tạp (mà ai đó được trả tiền để nghĩ ra). Một thanh tạ đơn giản có thể xây dựng cơ bắp tốt hơn những cỗ máy đắt tiền mới.
- Tôn giáo đích thực là sự dấn thân, không chỉ là niềm tin. Bạn tin vào điều gì đến mức nào chỉ được thể hiện qua những gì bạn sẵn sàng mạo hiểm vì nó.
Cụm từ “da thịt trong cuộc chơi” là điều chúng ta thường nghe, nhưng hiếm khi dừng lại để phân tích nghiêm túc. Nó là trụ cột của quản trị rủi ro, đồng thời cũng là một thế giới quan vô cùng phong phú mà, như Taleb cho thấy trong cuốn sách này, có thể áp dụng vào mọi khía cạnh của đời sống.
Như Taleb nói: “Tính đối xứng của ‘da thịt trong cuộc chơi’ là một quy tắc đơn giản cần thiết cho sự công bằng và chính trực, và là công cụ tối thượng để bóc trần những điều nhảm nhí,” và “Đừng bao giờ tin ai không có ‘da thịt trong cuộc chơi’. Không có nó, kẻ ngu và kẻ gian sẽ hưởng lợi, và sai lầm của họ sẽ không bao giờ quay lại ám họ.”
Đối tượng của cuốn sách:
- Những người làm trong các lĩnh vực như tài chính, đầu tư, tư vấn… cần tìm hiểu xu hướng cũng như lý thuyết xác suất để đưa ra quyết định/ lời khuyên.
- Những nhà lãnh đạo, quản lý, hoạch định chiến lược… cần một lối tư duy và các tri kiến phù hợp để có thể xây dựng một tầm nhìn dài hạn, một tiên lượng về tương lai khả dĩ cho tổ chức của mình.
- Tất cả chúng ta, những người thực sự quan tâm, cần và muốn một lối tư duy hiệu quả cũng như các kiến thức cần thiết để đưa ra được các quyết định sáng suốt, linh hoạt trong đời sống cá nhân cũng như công việc.
THÔNG TIN TÁC GIẢ
Nassim Nicholas Taleb sinh năm 1960 tại Liban, mang cả quốc tịch Liban và Mỹ; ông là một nhà thống kê toán học, chuyên gia phân tích rủi ro và cũng là nhà viết tiểu luận. Ông đã giảng dạy tại nhiều trường đại học và và là Giáo sư Danh dự về Kỹ thuật Rủi ro tại Trường Kỹ thuật Tandon thuộc Đại học New York.
Ông từng là một chuyên gia thực hành trong lĩnh vực tài chính toán học và hiện là cố vấn của quỹ đầu tư Universa Investments. Các công trình của ông tập trung vào các vấn đề về tính ngẫu nhiên, xác suất, tính phức tạp và sự bất định.
Bộ năm cuốn sách Incerto của ông về bản chất của sự bất định gồm: The Black Swan, Fooled by Randomness, Antifragile, Skin in the Game và The Bed of Procrustes, đều đã được dịch sang nhiều thứ tiếng và lọt vào danh sách bán chạy của New York Times.
ĐÁNH GIÁ/ NHẬN XÉT CỦA BÁO CHÍ/CHUYÊN GIA
“Tiếng nói mang tính tiên tri nhất trong tất cả… [Taleb là] một triết gia thực sự có tầm vóc… một người có khả năng thay đổi cách chúng ta nhìn nhận cấu trúc của thế giới chỉ bằng sức mạnh, tính nguyên bản và độ xác thực trong các ý tưởng của mình.”—John Gray, GQ
“Một tác phẩm mạnh mẽ thách thức vô vàn niềm tin lâu nay của chúng ta về rủi ro và phần thưởng, về chính trị và tôn giáo, về tài chính và về trách nhiệm cá nhân.” – Amazon.com
“Vấn đề với Taleb không phải là ông là một kẻ khốn. Ông ta đúng là như vậy. Vấn đề với Taleb là ông ta đúng.”—Dan từ Prague, Cộng hòa Séc (Twitter)
TRÍCH ĐOẠN
“Bạn sẽ không bao giờ thuyết phục hoàn toàn được một người là anh ta đã sai lầm, chỉ hiện thực mới có thể làm được điều ấy.”
“Da thịt trong cuộc chơi không chỉ cần thiết đối với sự công bằng, tính hiệu quả trong thương mại, và quản lý rủi ro, nó còn cần thiết cho việc tìm hiểu thế giới.
Trước tiên, nó liên quan đến việc nhận biết và lọc bỏ những thứ ngớ ngẩn, như sự khác nhau giữa lý thuyết và thực hành, giữa vẻ bề ngoài và kiến thức thật sự, và giữa thế giới hàn lâm (hiểu theo nghĩa xấu của từ này) và thế giới thực…
Thứ hai, nó liên quan đến sự bóp méo tính đối xứng và tương hỗ trong cuộc sống: nếu bạn có phần thưởng, bạn cũng phải chịu một số rủi ro, chứ không được để người khác trả giá cho những sai lầm của mình. Nếu bạn khiến người khác chịu rủi ro, và họ bị thiệt hại, bạn sẽ phải trả giá một phần cho điều đó…
Thứ ba, cuốn sách này bàn về khối lượng thông tin mà một người nên chia sẻ với người khác, một người bán ô tô cũ nên – hoặc không nên – nói những gì với bạn về chiếc xe mà bạn dự định chi một phần lớn tiền tiết kiệm của mình để mua.
Thứ tư, nó bàn về lý trí và sự kiểm chứng của thời gian. Lý trí trong thực tế không phải là những điều hợp lý đối với một phóng viên của tờ New Yorker hay một nhà tâm lý học sử dụng các mô hình bậc nhất đơn giản, mà là những điều sâu sắc hơn nhiều và có tính thống kê, can hệ đến sự sinh tồn của chính bạn.”
“Làm thế nào các nhóm thiểu số có tư tưởng hẹp hòi bậc nhất lại có thể kiểm soát cả thế giới và áp đặt những sở thích, sở ghét của họ lên chúng ta? Làm thế nào chủ nghĩa phổ quát lại hủy hoại chính những con người mà nó muốn giúp đỡ? Làm thế nào ngày nay chúng ta lại có nhiều nô lệ hơn so với thời La Mã? Tại sao bác sĩ phẫu thuật lại không nên có dáng vẻ của một bác sĩ phẫu thuật? Tại sao thần học Thiên Chúa giáo lại một mực duy trì khía cạnh con người của Chúa Jesus vốn có sự tách biệt tất yếu khỏi khía cạnh thần thánh? Làm thế nào các nhà sử học lại tung hỏa mù cho chúng ta bằng cách chỉ kể về chiến tranh mà không nhắc đến hòa bình? Làm thế nào những tín hiệu rẻ mạt (được thực hiện mà không phải chịu rủi ro nào) lại thất bại trong cả môi trường kinh tế lẫn tôn giáo? Làm thế nào những ứng cử viên cho các chức vụ chính trị có khiếm khuyết rõ ràng về tính cách lại có vẻ chân thực hơn so với những quan chức sở hữu hồ sơ lý lịch hoàn hảo?”
