Boxset Nhà Hoang (Hộp 3 Tập)
Charles Dickens thường nổi bật với những tác phẩm giàu tính nhân văn, hướng đến lòng nhân hậu, quả cảm, một chút nhiệm màu và biếm họa vốn đã trở thành cốt lõi trong thiên tài của ông. Không lạ khi “Bài ca giáng sinh”, “Những kỳ vọng lớn lao” luôn là những tác phẩm được nhớ tới đầu tiên, và ấn tượng gần như duy nhất của bạn đọc Việt Nam với Dickens là khả năng vô tận trong việc tạo ra những nhân vật đáng nhớ cùng mối quan tâm của ông đối với công bằng xã hội. Nhưng ấn tượng đó che đi những ấn tượng khác. Thật khó có thể giải thích tại sao Tolstoy, Andersen, Sand cùng nhiều người đương thời (chứ không phải chỉ hậu thế) coi Dickens là một con người vĩ đại, nếu chỉ nhìn qua các tác phẩm đã dịch ở Việt Nam.
Có một Charles Dickens khác được sinh ra kể từ David Copperfield (1850), khi Dickens bước vào tuổi 38. Giai đoạn này, Dickens vừa kết thúc một số chuyến đi Mỹ, Ý (và có các cuốn sách như Pictures from Italy và Martin Chuzzlewitt, không được đánh giá quá cao), đang trên đỉnh cao của tiếng tăm. Nhưng vấn đề cá nhân trong đời sống riêng, cộng với việc nước Anh bắt đầu bước vào giai đoạn công nghiệp hoá một cách điên rồ (dẫn đến những thảm cảnh của người lao động), bản năng Dickens đã bắt đầu có sự thôi thúc bên trong về việc phải chống lại chuyến tàu tốc hành của lịch sử Anh. Kể từ đây, không từ bỏ những nhân vật biếm họa, những câu chuyện giàu tính chất cổ tích, nhưng Dickens bỗng nhiên nhìn lại toàn bộ xã hội Anh với một cái nhìn phê phán sắc nét và tổng thể hơn. Bleak House (Nhà hoang) có thể được coi là đỉnh cao của giai đoạn này, một số người cho rằng đỉnh cao nằm ở Little Dorrit, một số người khác (như văn hào John Ruskin) thì là Hard Times, có người lại cho rằng là Our Mutual Friend. Nhưng tựu trung lại, những tiểu thuyết trong nửa cuối của Dickens có một nhóm tác phẩm rất lớn và thường ít được hậu thế quan tâm hơn chính vì sự đồ sộ và tính cách hệ thống của nó, Bleak House là một trong số ấy cùng Hard Times, Our Mutual Friend và Little Dorrit - có thể gọi là bốn tiểu thuyết lớn nhất của Dickens. Bốn tiểu thuyết khác trong nửa cuối ấy của Dickens: Great Expectation (Những kỳ vọng lớn lao) và David Copperfield là những bildungsroman, còn Tales of Two Cities (Hai kinh thành) thì hơi cá biệt vì nó dựa trên cảm hứng từ một quyển sách về Cách mạng Pháp của Carlyle. Chúng ta không nhắc đến cuốn sách cuối cùng, Mystery of Edwin Drood, ấy là vì cuốn tiểu thuyết hứa hẹn là một kiệt tác trinh thám đã bị bỏ dở khi Dickens qua đời.
Charles Dickens sinh ngày 7 tháng 2 năm 1812 tại Hampshire, Anh. Ông qua đời vào ngày 9 tháng 6 năm 1870 tại Higman, Kent, Anh. Bleak House (Nhà hoang) là cuốn tiểu thuyết thứ chín của Charles Dickens, được xuất bản thành hai mươi phần trong khoảng thời gian từ tháng 3 năm 1836 đến tháng 9 năm 1853.
Cuốn sách mở đầu bằng một trường đoạn tả cảnh đã đi vào kinh điển, cái cảnh London chìm trong sương mù. Sương mù giăng khắp chốn. Sương từ sông tràn lên, sương lại từ sông tỏa xuống. Một ít sương mù và bùn đất cũng đã len lỏi vào cả phòng xử án. Sương, bùn, nhà tù, quán rượu… đó là những nơi Dickens khởi động các câu chuyện khủng khiếp của mình trong nhóm bốn cuốn tiểu thuyết nêu trên.
Nhà hoang cũng mang một lời cảnh báo chống lại sự thái quá của nền kinh tế tự do. Những mô tả về đường phố, tòa nhà và con người rất thực tế và phản ánh điều kiện sống của nước Anh vào giữa thế kỷ XIX. Màu sắc trong tiểu thuyết chủ yếu là xám và đen, và sương mù trở thành một trong những biểu tượng trung tâm của cuốn tiểu thuyết.
Nhà hoang có nét tương đồng với Lâu Đài của Kafka, ở chỗ là cùng nhìn vào một hệ thống hành chính công vụ, với những nét phi lý của nó. Thực tế Nhà hoang đã đi trước Kafka một chút với cái nhìn vào hệ thống pháp luật Anh. Vụ kiện trung tâm của Nhà hoang, Jarndyce và Jarndyce, đã bị "giữ tại Tòa Đại Pháp" trong nhiều năm - nghĩa là, nó đã bị tắc nghẽn trong Tòa Đại Pháp. Một vụ kiện có thật tại Tòa Đại Pháp kéo dài năm mươi ba năm (vụ Jensens and Jensens) là nguồn cảm hứng của Dickens cho vụ kiện Jarndyce và Jarndyce. Không giống như các tòa án luật, nơi xét xử các vụ kiện về những tổn thất pháp lý có thể được bồi thường bằng tiền, các tòa án Đại Pháp xét xử các vụ kiện liên quan đến di chúc và tài sản, hoặc việc sử dụng tài sản tư nhân. Dickens đã mô hình hóa Tòa Đại Pháp trong tiểu thuyết dựa trên Tòa Đại Pháp thực tế, khét tiếng vì những quy định kiểm soát chặt chẽ một cách vô lý đối với các vụ kiện (và quan trọng hơn là dần dần đã trở thành vô lý luôn với cả những người lập ra nó: tức là nó đã trở thành một điều vô lý siêu việt) được đưa ra trước nó, khiến chúng tiến triển rất ít và tốn kém cả một gia tài. Dickens châm biếm Tòa Đại Pháp trong Nhà hoang, khắc họa một tòa án vô dụng đã đẩy người ta đến chỗ huỷ hoại cuộc đời.
Ở chương một, Dickens kể rằng "Tòa Đại pháp, nơi chịu trách nhiệm cho những ngôi nhà đổ nát và những mảnh đất hoang hóa khắp mọi hạt, cho những người điên thoi thóp trong khắp các trại tâm thần, cho những người chết bị chôn trong đất nhà thờ, cho những nguyên cáo bị phá sản quần áo tả tơi dép giày mòn vẹt chạy vạy vay mượn hay xin xỏ khắp lượt". Hệ thống pháp luật ở Anh thời Victoria gây ra bi kịch cho nhiều người như cô Flite, một bà lão ngày nào cũng đến Tòa Đại Pháp, chờ đợi một phán quyết. Bà kể rằng bà có những con chim, những con chim sẽ được tự do nếu bà nhận được phán quyết của mình; Richard Carstone, người được giám hộ trong vụ Jarndyce, kẻ nghĩ rằng mình có thể có rất nhiều tiền và anh ta nghĩ rằng vụ kiện Jarndyce sẽ khiến anh ta giàu có vào một ngày nào đó. Và vụ kiện đó đã khiến khuôn mặt trẻ trung của Richard mang một vẻ mệt mỏi, khủng khiếp sau vài năm suy nghĩ về Jarndyce và Jarndyce. Rồi chúng ta thấy rằng vụ kiện sẽ kết thúc, nhưng tiền bạc đã hết sạch. Nó đã bị nuốt chửng bởi chi phí của vụ kiện.
Nhưng nếu chỉ như thế Nhà hoang hẳn nhiên không lớn, không đồ sộ cũng chưa chắc đã có gì hấp dẫn. Vấn đề là Charles Dickens giữ được con người sống động ở tất cả các tầng lớp trong một cuốn tiểu thuyết, khiến ta cảm thấy câu chuyện còn có những soi chiếu khác về từng cuộc đời cá nhân, và có những nét hài hước nền tảng để đỡ cho câu chuyện bi thảm. Cái kì diệu, lung lạc, lạ lùng của từng tiểu tiết cuộc sống khiến ta cảm thấy thế giới Dickens là một thế giới đầy đủ. Ta có thể tìm thấy mọi điều ở trong đấy, mọi dạng con người, mọi cái kì dị và phổ quát trong một cuốn sách. Đó là cái cảm giác mà mọi độc giả tiểu thuyết đều hy vọng, và mơ về một cuốn tiểu thuyết.
Ở thế kỷ XX, tiểu thuyết phân mảnh thành những nhánh khác nhau, những hình thức và mối quan tâm khác nhau, Nhà hoang nằm trong nhóm những tiểu thuyết cuối cùng mang vóc dáng của một chỉnh thể.